![Urzędowa etykieta dla materiału siewnego lucerny siewnej połączona z paszportem roślin.](https://static.topagrar.pl/images/2024/08/12/o_519064_1280.webp)
Większość roślin i produktów roślinnych (owoce, warzywa, kwiaty i zieleń cięta) przywożonych do Wielkiej Brytanii z UE jest uważana za towary niskiego ryzyka fitosanitarnego. W przypadku wyjścia Wielkiej Brytanii bez umowy, nadal będą one wwożone do tego kraju bez świadectw fitosanitarnych i obowiązkowej importowej kontroli fitosanitarnej. Import przez Wielka Brytanią będzie więc realizowany na dotychczasowych zasadach.
Z kolei unijny system paszportów roślin nie będzie już stosowany w wymianie handlowej roślinami pomiędzy Wielką Brytanią a UE. Rośliny i produkty roślinne obecnie przemieszczane w systemie paszportów roślin UE będą wymagały zaopatrzenia w świadectwo fitosanitarne, wydane przez krajową organizację ochrony roślin (NPPO) w państwie członkowskim UE właściwego dla wywozu. Zasada ta będzie dotyczyła określonych gatunków roślin przeznaczonych do sadzenia (w tym nasion), drewna i kory niektórych rodzajów, sadzeniaków ziemniaka. Przy ustalaniu zakresu roślin i produktów roślinnych, dla których wymagane będą świadectwa fitosanitarne, należy uwzględnić fakt, że w Wielkiej Brytanii funkcjonują liczne strefy chronione odnoszące się do określonych organizmów szkodliwych, zwłaszcza szkodników drzew iglastych.
Wykaz stref chronionych na terytorium Wielkiej Brytanii znajduje się pod adresem: https://assets.publishing.service.gov.uk/government/uploads/system/uploads/attachment_data/file/730884/plant-passports-protected-zones.pdf
Dodatkowo, świadectwo fitosanitarne będzie również wymagane przy wwozie pozostałych ziemniaków, tzw. towarowych – konsumpcyjnych lub przeznaczonych do przerobu przemysłowego.
W Polsce świadectwa fitosanitarne są wydawane przez wojewódzkiego inspektora ochrony roślin i nasiennictwa właściwego ze względu na miejsce prowadzenia uprawy, wytwarzania lub miejsce składowania, lub miejsce łączenia roślin, produktów roślinnych lub przedmiotów, na wniosek zainteresowanego podmiotu (eksportera). Eksporterzy będą musieli dostarczyć kopie świadectwa fitosanitarnego i innych dokumentów importerowi w Wielkiej Brytanii. Importer z Wielkiej Brytanii będzie musiał bowiem powiadomić o przesyłce odpowiednie władze brytyjskie zajmujące się zdrowiem roślin (DEFRA) z odpowiednim wyprzedzeniem, przed jej przybyciem do tego kraju z UE. Ponadto kontrole dokumentów i tożsamości dla takich przesyłek będą przeprowadzane „na odległość”, tj. z wykorzystaniem systemu informatycznego DEFRA/służb celnych.
Import roślin z Wielkiej Brytanii do unii europejskiej
Po opuszczeniu UE przez Wielką Brytanię, państwa członkowskie UE będą stosowały w odniesieniu do importowanych z tego kraju towarów roślinnych te same wymogi i zasady granicznej kontroli fitosanitarnej, jak dla przesyłek pochodzących z pozostałych krajów trzecich.
Regulowane w przepisach fitosanitarnych UE roślin, produkty roślinne i przedmioty (w szczególności wszystkie rośliny do sadzenia, określone drewno, produkty z drewna lub kora, określone gatunki owoców i warzyw, niektóre rodzaje ciętych kwiatów i zieleni) będą musiały być zaopatrzone w świadectwo fitosanitarne, wydane przez brytyjską organizację ochrony roślin. Towary wymagające zaopatrzenia w świadectwo fitosanitarne, będą podlegały granicznej kontroli fitosanitarnej w pierwszym punkcie wwozu do UE, tj. na granicy zewnętrznej UE bez względu na docelowe państwo członkowskie.
Szczegółowe informacje na temat importu i eksportu roślin i produktów roślinnych do/z Wielkiej Brytanii po zaistnieniu scenariusza „no deal” można znaleźć, pod adresem: https://www.gov.uk/guidance/importing-and-exporting-plants-and-plant-products-if-theres-no-withdrawal-deal. Znajdują się tam informacje dotyczące:
- Importowania roślin i produktów roślinnych do Wielkiej Brytanii z UE
- Importowania roślin i produktów roślinnych do Wielkiej Brytanii z krajów trzecich przez UE
- Eksportowania roślin i produktów roślinnych do UE z Wielkiej Brytanii
- Kroki, które należy podjąć, aby przygotować się do wyjścia z UE
- Przemieszczanie kontrolowanych roślin i produktów roślinnych w Wielkiej Brytanii
- Przemieszczanie drewnianych materiałów opakowaniowych.
Źródło: PIORiN
[bie]